Leszek Szewczyk, Wielcy mówcy diecezji katowickiej (1925-1975), Katowice 2025, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, ss. 324. 

W 1925 roku erygowano diecezję katowicką. Wielu duchownych tej diecezji zasługuje na miano wielkich mówców. W ich wypowiedziach odzwierciedlają się najważniejsze problemy Kościoła i społeczeństwa. Głównym celem naukowym monografii jest krytyczna analiza specyfiki przepowiadania słowa Bożego na terenie diecezji katowickiej i omówienie dorobku kaznodziejskiego wybitnych przedstawicieli duchowieństwa tej diecezji w pierwszych pięćdziesięciu latach jej istnienia. Monografia ma również na celu, wydobycie i omówienie kilkunastu mów wygłoszonych przez najwybitniejszych przedstawicieli tej diecezji. Analiza i krytyczna ocena zgromadzonych wypowiedzi pozwala określić ich wartość i ustalić właściwe znaczenia dla dziejów diecezji katowickiej, która obchodzi obecnie 100-lecie istnienia.

(Opis z okładki książki)

 

 

Damian Bednarski, Miłować czynem i prawdą, Katowice 2025, Wydawnictwo Emmanuel, ss. 273.

„Tytuł publikacji nie jest przypadkowy. Jako neoprezbiter na obrazku prymicyjnym wypisałem hasło, które jest parafrazą zdania z Pierwszego Listu św. Jana Apostoła: „Miłować czynem i prawdą” (zob. 1 ] 3,18). Ta dewiza wciąż mi przyświeca we wszelkich aktywnościach duszpasterskich i naukowych. Właśnie dlatego znalazła się również na okładce tej pozycji. Prezentowane teksty zostały uporządkowane w siedmiu rozdziałach: Święci polscy”, Wierzę w świętych obcowanie”, „Kościół – mój dom”, „W rytmie liturgii”, „Dotyk Boga”, „Odkryć sens życia” i „W objęciach Bożej miłości”. Ten układ nie jest przypadkowy, gdyż zbierając teksty w całość, uzmysłowiłem sobie, które tematy były dla mnie najważniejsze. Odkryłem, że dzielę się z innymi tym, co dla mnie samego jest inspiracją do rozważań: liturgia dnia, biografie świętych, zakorzenienie w Kościele, doświadczenie Bożej miłości i poszukiwanie sensu życia”.

(Słowo autora)

 

Dziedzictwo przekazane. Kolekcje darów w zbiorach Biblioteki Teologicznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, pod red. Agaty Muc, Katowice 2025, Wydawnictwo Fundacja Centrum Badań nad Historią Kościoła im. ks. Wincentego Myszora, ss. 205.

Dary książkowe w każdej bibliotece są formą wpływu najmniej planowaną i oczekiwaną. Publikacje otrzymywane w darze są cennym nabytkiem, jeśli składają się z dokumentów wartościowych bądź stanowią celowo dobrane zespoły piśmiennicze. Źródłami, z których dary wpływają do książnicy są instytucje: wydawnictwa, hurtownie, likwidowane biblioteki parafialne, placówki naukowo-badawcze, redakcje czasopism, towarzystwa naukowe; osoby prywatne: księża, pracownicy naukowi, autorzy książek, bibliotekarze, bibliofile, pracownicy uczelni, studenci. Mówiąc o darach w Bibliotece Teologicznej, należy wziąć pod uwagę spuścizny po uczonych, a zwłaszcza pośmiertne dary księży przekazywane przez rodziny lub osoby do tego upoważnione. Są to bogate i wielodziedzinowe księgozbiory wymagające wnikliwej selekcji i szczegółowego opracowania. Dary są źródłem wpływu wymagającym szczególnej selekcji przed ostatecznym włączeniem ich do zbiorów. Doboru literatury z darów dokonuje się zespołowo, powołując specjalistów z różnych dziedzin, i włącza najbardziej cenne pozycje.

Ks. prof. Henryk Olszar (fragment recenzji)

 

Bogdan de Barbaro, Grzegorz Strzelczyk, Duch i psyche. Razem czy osobno? Rozmawia Dominika Tworek, Kraków 2025, Wydawnictwo Znak, ss. 270.

CZY WIARA MOŻE POMAGAĆ W OSIĄGANIU DOBROSTANU,
A TERAPIA – LECZYĆ „CHORĄ” WIARĘ?

Kiedy religijność staje się toksyczna?
Czy psychoterapia może się przekształcić w religię?
Czy w czasach „tiktokozy” jest jeszcze popyt na duchowość?
Czy jesteśmy płytkimi konsumpcjonistami, czy potencjalnymi mistykami?

Bogdan de Barbaro i ks. Grzegorz Strzelczyk spotykają się na styku psychologii i wiary. Zastanawiają się, czy te dwie perspektywy mogą być sojuszniczkami, czy raczej wchodzą w konflikt. Dyskutują, czy nasze emocje i duchowość wzajemnie na siebie wpływają i kiedy jest to zdrowe, a kiedy nie?
Jeden z najbardziej znanych psychiatrów w Polsce i jeden z najoryginalniejszych polskich teologów w pasjonującej rozmowie o tym, jak nauka i teologia mogą współpracować, żeby pomóc człowiekowi zmierzyć się z wyzwaniami współczesności.

(Opis z okładki książki)

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.

 

Celary Ireneusz, Życie liturgiczne w Kościele katowickim w latach 1925-2025. Jubileuszowa refleksja na 100-lecie archidiecezji katowickiej, Kielce 2025, Wydawnictwo Jedność, ss. 254. 

Najnowsza publikacja ks. prof. Ireneusza Celarego pt. Życie liturgiczne w Kościele katowickim w latach 1925-2025 jest bardzo dobrą, jubileuszową syntezą życia liturgicznego Kościoła katowickiego, ukazującą nie tylko niezwykle szeroką znajomość źródeł, ale także wyjątkową umiejętność łączenia perspektywy historycznej, teologicznej i pastoralnej. Praca wyróżnia się nowatorskim podejściem do lokalnej specyfiki Śląska oraz trafną analizą recepcji reform soborowych, co czyni ją cennym i inspirującym wkładem w badania nad liturgią w Polsce.

Ks. dr hab. Arkadiusz Nocoń, Papieski Uniwersytet Urbaniana

Publikacja jest dobrze udokumentowana źródłami. Jej język jest teologiczny, ale zrozumiały. Jest poprawna merytorycznie i metodologicznie. Jej wydanie będzie pożyteczną pomocą dla duchownych, by zawsze się troszczyli o celebrowanie misteriów Chrystusa w dyscyplinie wiary. Dla świeckich może stanowić zachętę do pogłębiania swej liturgicznej świadomości.

Ks. dr hab. Kazimierz Matwiejuk, prof. UKSW. 

 

(Opis z okładki książki)

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.

 

Grzegorz Strzelczyk, Eklezjologia. Jak Kościół rozumie sam siebie, Kraków 2025, WAM, ss. 320.

Czym jest Kościół? Jak go rozumieć? Co jest istotą jego powołania?

Ksiądz Grzegorz Strzelczyk podejmuje w swojej książce teologiczną refleksję nad tożsamością i misją Kościoła. Poprzez namysł nad historią wspólnoty uczniów Chrystusa pomaga zmierzyć się z pytaniami o pochodzenie oraz kształtowanie się teologicznych przekonań, struktur i praktyk, które składają się na oblicze współczesnego Kościoła katolickiego. Analizuje przemiany samoświadomości wspólnoty, która istnieje już ponad dwadzieścia wieków, a swoje spostrzeżenia odnosi do dzisiejszych czasów, charakteryzujących się zarówno dynamicznymi globalnymi przemianami, jak i impasem w relacjach Kościoła ze „światem”. Objaśnia procesy, które prowadzą go w kierunku reformy, a także nowego impulsu duszpasterskiego – jak np. synodalność – oraz pobudza do namysłu i dyskusji o jego przyszłości.

Eklezjologia Strzelczyka to „must read” dla wszystkich pracujących w Kościele. Mam nadzieję, że jego praca doczeka się właściwego odbioru i wzbudzi dyskusje. Nie tylko te teologiczne, ale przede wszystkim duszpasterskie.

ks. prof. dr hab. Robert J. Woźniak

To książka dojrzała, odważna i twórcza. Jest odpowiedzią na potrzebę nowego języka dla opisu Kościoła w epoce po Vaticanum II.

ks. prof. dr hab. Damian Wąsek

Autor przedstawia własną propozycję systematycznego ujęcia treści traktatu eklezjologicznego. Wynikiem tego wysiłku jest dojrzałe i angażujące w lekturze dzieło, które łączy w sobie walory podręcznika i subiektywnego wykładu teologa głęboko przejętego życiem wspólnoty wiary.

ks. dr hab. Jacek Kempa, prof. UŚ

Książka może być czytana zarówno jako esej, jak i podręcznik.

(Opis z okładki książki)

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.

 

Matuszewski Krzysztof, Wyjść poza schemat, Kraków 2025, WAM, ss.208.

Jak mądrze kochać siebie i bliźnich oraz pracować nad uczuciowością?
W jaki sposób twórczo przekształcać myślenie o sobie i innych?
Dlaczego schematy emocjonalne mają wpływ na duchowość?
Jak dziecięce zranienia, tęsknoty i niezaspokojone potrzeby rzutują na naszą dorosłość?

Każdy człowiek ma w życiu różne codzienne przyzwyczajenia. Są w nas jednak nawyki dużo bardziej złożone i trwałe, sięgające zwykle okresu dzieciństwa – schematy. Gdy pozostają niedojrzałe, stają się pułapką, w którą stale wpadamy, i skutecznie sabotują nasz rozwój – zarówno w wymiarze reakcji emocjonalnych, relacji międzyludzkich, jak i życia religijnego.

Ksiądz Krzysztof Matuszewski wyjaśnia, w jaki sposób powstają nasze życiowe schematy oraz jaki wpływ na proces ich kształtowania się mają rodzina i wychowanie. Korzystając ze swojej wiedzy oraz praktyki duszpasterskiej i psychoterapeutycznej, autor podpowiada, w jaki sposób przełamywać błędne wzorce – tak w sferze uczuć, jak i w obszarze relacji z Bogiem. Daje konkretne wskazówki dotyczące tego, jak zatroszczyć się o siebie i swój dobrostan, by dojrzewać jako człowiek i zarazem chrześcijanin.

Światło Ewangelii nie odrzuca prawdy płynącej z obserwacji ludzkiej natury. Chrześcijaństwo nie boi się ludzkiej psychiki – przeciwnie, uznaje ją za część Bożego stworzenia. Jak mówił św. Tomasz z Akwinu – łaska nie niszczy natury, lecz ją udoskonala. Dlatego rozumienie praw rządzących emocjami, mechanizmów obronnych czy schematów zachowań nie jest konkurencją dla duchowości, lecz jej naturalnym sprzymierzeńcem.

Ze wstępu abp. Adriana Galbasa SAC

(Opis z okładki książki)

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.

 

100 pereł Archidiecezji Katowickiej, redakcja Wojciech Schäffer ; redaktor prowadzący: Katarzyna Solecka ; współpraca redakcyjna: Damian Gruchlik, Katowice 2025, KŚJ ; Instytut Gość Media, ss. 371.

Jest się czym pochwalić: mozaika z miliona szkiełek, pergamin z 1411 roku, figi z parafialnego ogrodu, kościół wybudowany w cztery miesiące i wiele, wiele innych – bo liczba stu pereł Archidiecezji Katowickiej jest tu symboliczna. Wydawnictwo Księgarnia św. Jacka prezentuje album, katalog i przewodnik po tym, co zachowało się do dziś w tej części Górnego Śląska. Są to nie tylko artefakty, dzieła sztuki, przykłady wyjątkowej architektury, ale także unikatowe tradycje oraz ludzie, którzy są wzorem oraz inspirują do działania. Tysiąc ilustracji (w tym rycin, map i planów) stanowi bazę do opowieści o historii Śląska i Ślązaków, o ich zaufaniu Bogu, zwyczajach, dokonaniach, a także o momentach trudnych, jak zarazy, pożary, klęski żywiołowe i wojny.

(Opis pochodzi ze strony Gościa Niedzielnego)

Warto podkreślić, że Biblioteka Teologiczna miała swój wkład w powstanie publikacji, udostępniając cenne zbiory. Opisy tych materiałów przygotowała kierownik biblioteki,  Agata Muc. Są to:

• Kodeks prawa rzymskiego – pierwsze kompletne wydanie tego dzieła w Europie, opublikowane w Genewie w 1583 roku (s. 92-93).

• „Wiadomości Kościelne z Rudy Śląskiej” – najprawdopodobniej najstarsze diecezjalne czasopismo parafialne, ukazujące się w latach 1908–1911 w parafii św. Józefa w Rudzie Śląskiej. Publikowane było w języku polskim i niemieckim (s. 94-97).

 

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.

 

 

Soli Deo honor et gloria : przesłanie społeczno-religijne metropolity górnośląskiego arcybiskupa Wiktora Pawła Skworca w latach 2016-2023, opracował, wstępem i komentarzami opatrzył ks. Arkadiusz Wuwer ; posłowie Wojciech Świątkiewicz, Katowice 2025, KŚJ, ss. 804.

Publikacja ks. Arkadiusza Wuwera stanowi podsumowanie projektu badawczego, którego celem było zebranie, uporządkowanie i krytyczna edycja różnorodnych w formie tekstów autorstwa abp. Metropolity katowickiego Wiktora Skworca, które łączy perspektywa misji społecznej Kościoła głoszonej i realizowanej w kontekście regionalnym. Monografia zawiera 244 dokumenty poprzedzone szkicem teologii społecznej arcybiskupa nakreślonym przez ks. Arkadiusza Wuwera oraz posłowiem pióra prof. Wojciecha Świątkiewicza. Książka to finalne ogniwo pięcioksięgu poświęconego dokumentacji tego nauczania, a wydawanego systematycznie w ramach ukazującej się od roku 2013 pod redakcją naukową ks. prof. Jerzego Myszora prestiżowej serii „Źródła do Dziejów Kościoła Katolickiego na Śląsku”.

(Opis pochodzi ze strony Gościa Niedzielnego)

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.

 

Misja Wysokich Komisarzy Kościelnych na Górnym Śląsku podczas powstań śląskich i plebiscytu, Dokumenty, edycja, wstęp i opracowanie D. Bednarski, Katowice 2025, wyd. WueM, ss. 348.

W prezentowanym zbiorze dokumentów zebrano materiały ukazujące zaangażowanie Stolicy Apostolskiej w trakcie przygotowania do plebiscytu górnośląskiego z roku 1921 i w obliczu wybuchających na tym terenie zrywów powstańczych (1919–1921). Korespondencja między Sekretariatem Stanu Stolicy Apostolskiej a mianowanymi przez papieża na Górnym Śląsku w latach 1920–1921 Wysokimi Komisarzami Kościelnymi miała charakter korespondencji służbowej. Raporty, depesze i szyfrogramy krążące między Rzymem a Opolem i Warszawą, choć nie kwalifikują się jako korespondencja dyplomatyczna, to jednak miały podobnie jak ona charakter poufny. Materiały pochodzą z dwóch archiwów. Pierwszym jest Apostolskie Archiwum Watykańskie (do 2019 roku Tajne Archiwum Watykańskie), w którym zostały zdeponowane zasoby Archiwum Nuncjatury Apostolskiej w Warszawie, a drugim – Archiwum Historyczne Sekretariatu Stanu Sekcji ds. Relacji z Państwami. Znaczna część dokumentów z warszawskiej nuncjatury zachowała się dzięki roztropności i zapobiegliwości księdza prałata Carlo Colliego, który podczas II wojny światowej był radcą nuncjatury w Berlinie, ale wcześniej tę samą funkcję pełnił w Warszawie i zdawał sobie sprawę z wartości zbiorów archiwum warszawskiej nuncjatury. Ów duchowny w pierwszych miesiącach wojny, w marcu 1940 roku, osobiście w walizkach wywiózł z Warszawy do nuncjatury berlińskiej wiele teczek 12 dotyczących aktywności Achillesa Rattiego. Potem z Berlina zostały one przetransportowane do Archivio Segreto Vaticano i włączone do zbioru Archiwum Nuncjatury w Warszawie. Nadano im sygnatury od 190 do 207. 

(Opis ze strony Fundacji WueM)

 

Piotr Literski, Przepowiadanie Słowa Bożego W Kontekście Psychicznych Chorób Cywilizacyjnych XXI Wieku, Katowice 2025, KŚJ, ss. 211.

Publikacja ks. Piotra Literskiego, odważna i nowatorska, wnosi cenny wkład do pogłębionej analizy kontekstu przepowiadania słowa Bożego. Tym kontekstem jest żyjący w XXI wieku człowiek cierpiący na psychiczne choroby cywilizacyjne. Autor, trzymając się słynnego aksjomatu teologicznego: gratia non tollit naturam sed perficit, analizuje złożoną naturę ludzką ze świadomością, że niewłaściwe jej zrozumienie przyniesie szkodę psychice i duchowi ludzkiemu, gdyż może utrwalać niedojrzałe wzorce życia religijnego (…) Lektura niniejszej publikacji może przynieść wiele pożytku nie tylko teologom, kaznodziejom czy alumnom przygotowującym się do głoszenia słowa Bożego, ale również wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób służą człowiekowi pogrążonemu w ciemnościach psychiki i ducha, cierpiącemu na różne dolegliwości natury psychicznej

(fragm. wprowadzenia, z wprowadzenie ks. Krzysztofa Matuszewskiego, teologa duchowości, psychologa, psychoterapeuty rektora Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego).

 

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 57/1 (2024)

Drodzy Czytelnicy! Przekazujemy Wam kolejny zeszyt „Śląskich Studiów Historyczno-Teologicznych” – 57,1 (2024). Trzymając się linii ideowej czasopisma, publikujemy artykuły z zakresu teologii i historii Kościoła. Ks. Michał Kłakus dzieli się wynikami kwerendy naukowej przeprowadzonej w watykańskim Archiwum Historycznym Sekretariatu Stanu. Jej przedmiotem było zbadanie kwestii prób mianowania bp. Józefa Gawlinę ordynariuszem kato-wickim. W drugim artykule ks. Jean-Noël Dol z Institut diocésain de Formation Pastorale z Toulonu poszukuje odpowiedzi na pytanie, czy miłość trynitarna prze-kazywana wierzącemu ma formę wyłącznie agape, czy też może zawierać – a jeśli tak, to w jaki sposób – inne wymiary ludzkiej miłości: philia, erôs? Z tą kwestią mierzy się w kontekście teologii Hansa Ursa von Balthasara. Roberto Catalano, reprezentujący toskański Istituto Universitario Sophia (Figline e Incisa Valdarno), prezentuje artykuł o podejściu papieża Franciszka do dialogu międzyreligijnego. W tekście podejmuje próbę ukazania ciągłości nauczania Kościoła w tej kwestii od Soboru Watykańskiego II do obecnego pontyfikatu. Czwarty tekst, którego au-torem jest ks. Szymon Badura, poświęcony został ukazaniu reakcji wybranych czasopism katolickich w Stanach Zjednoczonych na kardynalskie dubia z 2023 r. Kolejny artykuł zatytułowany jest „Wędrówka człowieka z Bogiem”. Przesłanie witrażu Uczniowie w drodze do Emaus projektu Bertholda Müllera-Oerlinghau-sena w kościele pw. św. Marii Magdaleny w Dobrodzieniu. Jego autor, ks. Paweł Lisoń, przybliża i komentuje poszczególne elementy kompozycji dzieła. Dwa ko-lejne artykuły zostały przygotowane przez autorki reprezentujące Instytut Peda-gogiki Uniwersytetu Śląskiego. Zagadnieniom dobrostanu i antyredukcjonizmu w ujęciu istoty człowieka zajęła się Karina Sabina Gnat, a Karina Leksy przeana-lizowała i opisała wyniki badań odnoszące się do zjawiskawypalenia psychicz-nego wśród dzieci i młodzieży, będącego konsekwencją dorastania w cywilizacji narcyzmu i kultu ciała.Nie zaniedbując wieloletniej tradycji pisma i do tego numeru dołączone zostały materiały i sprawozdania. Życzę miłej lektury!

(Słowo redakcji, ks. Damian Bednarski – redaktor naczelny)

Pełny numer czasopisma dostępny jest elektronicznie, a także w czytelni naszej biblioteki.

 

„Non novi illum”. Krótko o męce i śmierci Jezusa Chrystusa, J. Wilk, Jasna Góra 2025, Paulinianum, ss. 50.

Trzymasz w  ręku książkę, która zaskakuje. Autor prostym językiem ukazuje skomplikowane i ważne teologiczne tematy, przekładając je na obrazy, a czyni to z wrodzoną sobie umiejętnością. Ksiądz Janusz Wilk, należący do Stowarzyszenia Biblistów Polskich, pomysłodawca i redaktor cenionej serii Biblia Impulsy ukazuje w tej książce ostatnie wydarzenia z życia ziemskiego Jezusa. Wraz z Nim można przejść od Wieczernika poprzez Getsemani i zdradę Judasza oraz korowody sądowe, aż do samego grobu a nawet dotknąć tajemnicy Zmartwychwstania. Spostrzeżenia i szczegóły związane z życiem w krajach biblijnych dodatkowo ubogacają czytelnika, który poprzez rzeczowe pytania zostaje jakby postawiony w relacji do minionych wydarzeń, staje się ich częścią. Warto dzięki tej książce na nowo odkryć tajemnice Wielkiego Tygodnia! Kto wie, może i Ty doświadczysz dramatyzmu sytuacji św. Piotra: „non novi illum” („nie znam Go”)?

o. dr Feliks Krzysztof Rachwalik OFM

Delegat Ziemi Św. Prowincji Wniebowzięcia NMP OFM w Polsce

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.

 

Skarby Biblioteki Teologicznej w Katowicach 100-lecie książnicy. Treasures of the Theological Library in Katowice 100th anniversary of the Library, oprac. A. Góralska. J. Zawisza, Katowice 2024, Biblioteka Teologiczna Oddział Specjalistyczny Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego, ss. 16.

„Skarby Biblioteki Teologicznej. Wystawa online z okazji 100-lecie książnicy” to inicjatywa, która powstała w ramach projektu „50 tygodni w Mieście Nauki Katowice” z okazji Tygodnia Książki. Zaprezentowane w wystawie pozycje wprowadzają w bogactwo zbiorów posiadanych przez bibliotekę. Pokłosiem tej wystawy jest katalog, który mamy zaszczyt Państwu zaprezentować.

 

„Skarby Biblioteki Teologicznej. Wystawa online w 100-lecie książnicy” Link do wystawy.

 

Pozycja dostępna w naszej bibliotece. Link do katalogu.